Катаракта: симптоми, причини и третман
Сеопфатен водич низ катарактата — што е таа, како се препознава, што ја предизвикува и како се лекува во Скопје.
Катарактата е заматување на природната леќа во окото. Леќата, која нормално е потполно проѕирна, со текот на времето станува матна и ја попречува светлината да стигне до мрежницата. Резултатот е постепено намалување на видната острина кое не може да се коригира со очила.
Катарактата е водечка причина за намален вид во светот, но истовремено е и една од најуспешно лекуваните состојби во медицината. Со современата фако-хирургија видот се враќа во рок од неколку дена.
Симптоми на катаракта
Симптомите се развиваат бавно, често со години, па пациентите се навикнуваат на послабиот вид без да го забележат. Најчестите знаци се:
- Замаглен, матен или „замрежен“ вид, како да гледате низ запотено стакло
- Отежнато гледање ноќе и заслепување од фаровите при возење
- Чувствителност на силна светлина и појава на ореоли околу изворите на светлина
- Побледени или пожолтени бои
- Често менување на диоптријата на очилата
- Двојни слики на едно око
- Привремено подобрен вид на близина („втор вид“) кај некои пациенти
Причини и фактори на ризик
Во огромно мнозинство случаи катарактата е последица на стареењето — по 60-тата година протеините во леќата постепено се разградуваат и се таложат. Постојат сепак фактори кои значително го забрзуваат тој процес.
- Возраст над 60 години
- Дијабетес и слабо регулирано ниво на шеќер
- Долготрајна изложеност на УВ зрачење без заштитни очила
- Пушење и прекумерна консумација на алкохол
- Долготрајна употреба на кортикостероиди
- Претходни повреди или операции на окото
- Наследна предиспозиција и вродени форми кај деца
Како се поставува дијагнозата
Дијагнозата се поставува со комплетен офталмолошки преглед. Се мери видната острина, се проверува очниот притисок и се прегледува предниот сегмент на биомикроскоп. Зениците се шират со капки за да се процени видот и степенот на заматување на леќата, како и состојбата на мрежницата и очниот нерв.
Пред хирургија се прави и биометрија — прецизно мерење на окото според кое се пресметува јачината на вештачката интраокуларна леќа што ќе биде вградена.
Третман: единственото решение е хирургија
Не постојат капки, витамини ниту лекови кои можат да ја отстранат веќе формираната катаракта. Единствен ефикасен третман е хируршко отстранување на заматената леќа и вградување вештачка интраокуларна леќа.
Најчесто применувана метода е факоемулзификација: преку рез од околу 2 милиметри леќата се раздробува со ултразвук, се аспирира, а на нејзино место се вградува сгибна вештачка леќа. Интервенцијата трае околу 20 до 30 минути, се изведува под локална анестезија со капки и пациентот истиот ден си оди дома.
Кога да побарате преглед
Ако замаглениот вид ви пречи при возење, читање, гледање телевизија или при секојдневните обврски, време е за преглед. Митот дека катарактата мора да „созрее“ е надминат — денес порана интервенција значи побезбедна хирургија и побрзо враќање на видот.
Во Специјална очна болница Деница во Скопје прегледот, биометријата и хирургијата се одвиваат на едно место, со тим кој има долгогодишно искуство во хирургија на катаракта.